PreSonus Studio One: Recenzja okiem użytkownika

Posted on By Emil Toczyski
studio one
Spis Treści

1. Wstęp: Moja osobista historia z PreSonus Studio One

Rynek cyfrowych stacji roboczych audio (DAW) jest niezwykle zatłoczony. Od dekad dominują na nim giganci tacy jak Pro Tools, Logic Pro czy Cubase, a mimo to wciąż pojawiają się nowi gracze, próbujący zaoferować coś unikalnego. Wśród nich, stosunkowo niedawno, bo nieco ponad dekadę temu, pojawił się presonus studio one, program, który szybko zdobył uznanie i rzeszę oddanych użytkowników, w tym mnie. Jako dziennikarz specjalizujący się w technologiach muzycznych i wieloletni użytkownik różnorodnych DAW, obserwowałem rozwój Studio One od jego wczesnych wersji, zaintrygowany obietnicą usprawnionego przepływu pracy i rodowodem jego twórców.

Moja przygoda ze Studio One rozpoczęła się niedługo po jego premierze. Pamiętam, jak przyciągnęła mnie jego filozofia projektowania, stawiająca na intuicyjność i szybkość działania, co było powiewem świeżości w porównaniu do bardziej skomplikowanych interfejsów niektórych konkurentów.1 Przez lata śledziłem jego ewolucję, przechodząc przez kolejne wersje, doświadczając zarówno momentów zachwytu nad innowacyjnymi funkcjami, jak i frustracji związanej z okazjonalnymi problemami ze stabilnością czy kontrowersyjnymi decyzjami biznesowymi. Ta długoterminowa perspektywa jest kluczowa, ponieważ oprogramowanie DAW to żywy organizm, który nieustannie się zmienia, a ocena oparta na jednej wersji może być myląca.3

Celem tego artykułu jest przedstawienie kompleksowego spojrzenia na Studio One. Połączę tu jego fascynującą historię z dogłębną recenzją, koncentrując się na znaczącej wersji Studio One 6, ale nie zapominając o kontekście poprzednich i najnowszych iteracji. Porównam go również z głównymi konkurentami na rynku i podzielę się spostrzeżeniami wynikającymi z lat praktycznego użytkowania w realnych warunkach produkcyjnych. Mam nadzieję, że ta analiza, wzbogacona o osobiste doświadczenia, okaże się wartościowa dla wszystkich twórców muzyki – od początkujących po profesjonalistów – zastanawiających się nad wyborem lub zmianą swojego głównego narzędzia pracy. Szybki wzrost popularności Studio One na dojrzałym rynku sugeruje, że program ten skutecznie odpowiedział na potrzeby użytkowników, być może zmęczonych pewnymi aspektami istniejących rozwiązań.1

2. Od pomysłu do ikony: Korzenie Studio One

Historia PreSonus Studio One nie zaczyna się w siedzibie PreSonus w Baton Rouge, ale w Hamburgu, w Niemczech. Tam w 2006 roku powstała firma KristalLabs Software Ltd., założona przez dwóch byłych kluczowych programistów Steinberga: Wolfganga Kundrusa i Matthiasa Juwana.6 Ich doświadczenie było imponujące – Kundrus był jednym z wczesnych twórców Cubase i głównym architektem Nuendo, podczas gdy Juwan był autorem specyfikacji VST3 i darmowego silnika KRISTAL Audio Engine.8 Ten rodowód miał fundamentalne znaczenie dla kształtu przyszłego DAW, wnosząc głęboką wiedzę o projektowaniu tego typu oprogramowania, ale jednocześnie, jak się później okazało, wpływając na częste porównania z produktami Steinberga.13

Początkowo projekt rozwijany był pod nazwą kodową 'K2′ jako następca KRISTAL Audio Engine.6 W 2006 roku KristalLabs nawiązało współpracę z amerykańską firmą PreSonus, znaną z produkcji sprzętu audio.9 Współpraca zaowocowała nie tylko przyszłym Studio One, ale także oprogramowaniem Capture do nagrywania na żywo. W 2009 roku PreSonus przejął wszystkie aktywa KristalLabs, włączając cały zespół deweloperski do nowo utworzonej spółki PreSonus Software Limited.9

Oficjalna zapowiedź Studio One miała miejsce na targach Musikmesse we Frankfurcie 1 kwietnia 2009 roku, a pierwsza wersja, 1.0.0, została wydana 27 września 2009 roku.6 Już od samego początku filozofia programu była jasna: stworzyć DAW, który byłby intuicyjny, szybki i efektywny, z naciskiem na przepływ pracy oparty na metodzie „przeciągnij i upuść” (drag-and-drop).1 Twórcy chcieli połączyć tradycyjne podejście do nagrywania wielośladowego z nowoczesnymi metodami produkcji opartymi na pętlach i bitach.19

Kluczową innowacją, która wyróżniała Studio One od samego początku, była zintegrowana strona Projektu (Project Page).6 Było to unikalne rozwiązanie pozwalające na mastering wielu utworów w ramach jednego projektu, co pozycjonowało Studio One jako kompleksowe narzędzie obejmujące cały proces twórczy – od pomysłu, przez nagranie, miks, mastering, aż po dystrybucję online.1 Wczesne wersje (np. 1.5) wprowadziły także takie udogodnienia jak wsparcie dla wideo QuickTime, ulepszone funkcje przeciągnij i upuść, wsparcie dla plików REX2, integrację z SoundCloud czy dynamiczne rozciąganie czasu.11 Ta początkowa wizja kompletnego środowiska produkcyjnego była strategicznym posunięciem, które pomogło Studio One zaistnieć na tle konkurencji.

3. Dekada innowacji: Ewolucja Studio One

Rozwój presonus Studio One przez kolejne lata to fascynująca podróż, podczas której program wzbogacał się o nowe funkcje, często wyznaczając trendy lub adaptując najlepsze rozwiązania z rynku. Przyjrzyjmy się kluczowym etapom tej ewolucji, analizując wpływ poszczególnych wersji na doświadczenie użytkownika.

Wersja 2 (2011): Rewolucja ARA i usprawnienia przepływu pracy

Drugie duże wydanie Studio One przyniosło prawdziwy przełom dzięki wprowadzeniu technologii ARA (Audio Random Access), opracowanej wspólnie przez PreSonus i Celemony.11 Główną korzyścią była bezprecedensowa integracja z Melodyne, wiodącym narzędziem do edycji wysokości dźwięku i timingu.11 Przed ARA, praca z wtyczkami typu Melodyne wymagała czasochłonnego transferu audio w czasie rzeczywistym do wtyczki. ARA wyeliminowało ten krok, pozwalając na edycję audio niemal natychmiast po wstawieniu wtyczki, jakby była ona integralną częścią DAW.11 Dla użytkowników zajmujących się produkcją wokalną oznaczało to ogromne przyspieszenie i usprawnienie pracy.22 Wersja 2 wprowadziła również inne istotne funkcje, takie jak wykrywanie i kwantyzacja transjentów, ekstrakcja groove’u, wielościeżkowe kompilowanie ścieżek (comping), ścieżki folderów dla lepszej organizacji oraz edycję MIDI na wielu ścieżkach jednocześnie.6

Wersja 3 (2015): Kreatywność i eksperymentowanie

Studio One 3 skupiło się na dostarczeniu narzędzi wspierających kreatywność i eksperymentowanie. Wprowadzono Ścieżkę Aranżera (Arranger Track), która umożliwiła łatwe manipulowanie strukturą utworu poprzez przeciąganie sekcji, oraz Notatniki (Scratch Pads) – oddzielne przestrzenie robocze do testowania pomysłów bez ingerencji w główną aranżację.6 Te dwie funkcje znacząco ułatwiły nieliniowe podejście do komponowania i aranżacji.27 Kolejnymi nowościami były Łańcuchy Efektów (FX Chains), pozwalające na tworzenie złożonych kombinacji wtyczek (podobnie do Racków w Ableton Live), efekty MIDI działające na poziomie nut (Note FX) oraz aplikacja Studio One Remote do bezprzewodowego sterowania DAW.6 W tej wersji zadebiutowała również darmowa edycja Studio One Prime, mająca na celu przyciągnięcie nowych użytkowników.6

Wersja 4 (2018): Harmonia, rytm i współpraca

Czwarta odsłona przyniosła innowacyjną Ścieżkę Akordów (Chord Track) z funkcją Harmonic Editing.11 Pozwalała ona na automatyczne wykrywanie akordów z materiału audio lub MIDI, a następnie transponowanie i modyfikowanie harmonii zarówno ścieżek MIDI, jak i audio, co było potężnym narzędziem kompozytorskim i analitycznym.31 Wprowadzono również Wzorce (Patterns), czyli edytor sekwencyjny w stylu step sequencera, znany z programów takich jak FL Studio, ale z własnymi unikalnymi możliwościami.6 Zaktualizowano także wbudowane instrumenty perkusyjne (Impact XT) i sampler (SampleOne XT).6 Ważnym dodatkiem była obsługa formatu AAF, ułatwiająca wymianę projektów z innymi DAW.11 Późniejsza aktualizacja 4.5 wprowadziła m.in. możliwość regulacji wzmocnienia na wejściu kanału (gain staging) i wbudowany menedżer wtyczek.11

Wersja 5 (2020): Scena, partytura i nowe horyzonty

Studio One 5 rozszerzyło swoje możliwości poza tradycyjne studio. Pojawiła się Strona Pokazu (Show Page), dedykowane środowisko do zarządzania występami na żywo, łączące odtwarzanie podkładów, zarządzanie patchami dla instrumentów wirtualnych i sprzętowych oraz listami utworów (setlistami).1 Drugą dużą nowością był Edytor Nutowy (Score Editor), oparty na technologii cenionego programu Notion, umożliwiający edycję i tworzenie partytur w standardowej notacji muzycznej.1 Wersja 5 przyniosła także Koperty Wzmocnienia Klipu (Clip Gain Envelopes) dla precyzyjnej regulacji głośności fragmentów audio przed wtyczkami 1, wsparcie dla MIDI Polyphonic Expression (MPE) oraz możliwość nagrywania w 64-bitowym formacie zmiennoprzecinkowym WAV.11 Wraz z wersją 5 wprowadzono również model subskrypcyjny PreSonus Sphere.1

Ta dekada rozwoju pokazuje strategię PreSonus polegającą na łączeniu adaptacji sprawdzonych koncepcji (jak Chord Track czy Patterns) z wprowadzaniem autorskich innowacji (ARA, Scratch Pads, Project/Show Page).6 Widoczna jest również ambicja poszerzania grupy docelowej o wykonawców na żywo i kompozytorów pracujących z notacją.1 Utrzymujący się przez lata cykl wydawniczy (około 2-3 lata na dużą wersję) 3 ustabilizował oczekiwania użytkowników, co jednak uległo zmianie w późniejszym okresie, wraz z przejęciem przez Fender i zapowiedziami szybszych aktualizacji, potencjalnie powiązanych z modelem subskrypcyjnym.3

Poniższa tabela podsumowuje kluczowe funkcje wprowadzone w głównych wersjach Studio One:

Tabela 1: Kluczowe funkcje wprowadzone w głównych wersjach Studio One

edycja w studio one
Edycja w Studio One 6
studio one presonus i melodyne
Integracja Studio One i Melodyne
Wersja (Version)Rok (Year)Kluczowe Funkcje (Key Features)
12009Wersja początkowa, interfejs drag-and-drop, zintegrowana Strona Projektu (Mastering), podstawowe narzędzia DAW.6 Wersja 1.5: Wsparcie wideo QuickTime, integracja SoundCloud, dynamiczne rozciąganie czasu.11
22011Integracja ARA z Melodyne, wykrywanie transjentów i kwantyzacja, ekstrakcja groove’u, wielościeżkowe kompilowanie (comping), ścieżki folderów, edycja MIDI na wielu ścieżkach, nowe wtyczki, ulepszona przeglądarka.6
32015Ścieżka Aranżera (Arranger Track), Notatniki (Scratch Pads), Łańcuchy Efektów/Instrumentów (FX/Instrument Chains), Efekty Nutowe MIDI (Note FX), nowe wtyczki, krzywe automatyzacji, Studio One Remote, Studio One Prime (darmowa wersja).6
42018Ścieżka Akordów (Chord Track) i Harmonic Editing (audio/MIDI), Wzorce (Patterns – step sequencer), Impact XT & SampleOne XT (aktualizacje), import/eksport AAF, import danych z innych projektów S1, ARA 2.6 Wersja 4.5: Gain staging, menedżer wtyczek.11
52020Strona Pokazu (Show Page – live performance), Edytor Nutowy (Score Editor – oparty na Notion), Koperty Wzmocnienia Klipu (Clip Gain Envelopes), wsparcie MPE, nagrywanie 64-bit float, synchronizacja MTC/MMC, PreSonus Sphere (subskrypcja).1

4. Pod lupą: Dogłębna analiza Studio One 6

Wydana pod koniec 2022 roku wersja Studio One 6 stanowiła kolejny ważny krok w ewolucji tego DAW. Tym razem PreSonus, już pod skrzydłami Fendera 9, postawił na hasła „prościej i bardziej intuicyjnie” 11, personalizację interfejsu oraz dalsze usprawnienia przepływu pracy.45 Choć niektórzy użytkownicy odbierali tę aktualizację jako mniej rewolucyjną niż poprzednie, skupioną bardziej na dopracowaniu istniejących fundamentów 45, a nawet jako „mały upgrade” 48, wprowadziła ona szereg istotnych nowości.

Interfejs użytkownika i szablony: Szyte na miarę środowisko pracy

Jedną z głównych nowości studio one 6 jest Edytor Dostosowywania (Customization Editor).45 Pozwala on użytkownikowi na dynamiczne ukrywanie i pokazywanie niemal każdego elementu interfejsu – od poszczególnych narzędzi na paskach, przez sekcje Inspektora, po całe okna, jak przeglądarka czy transport – bez konieczności restartowania sesji. To odpowiedź na potencjalne zarzuty o wizualny „bałagan” przy bardziej złożonych projektach 35 i krok w stronę stworzenia prawdziwie spersonalizowanego środowiska pracy, dopasowanego do konkretnych zadań. Możliwość zapisywania własnych presetów dostosowania dodatkowo zwiększa elastyczność.

Drugim filarem usprawnień interfejsu są Inteligentne Szablony (Smart Templates), które zastąpiły wcześniejsze, nieco mniej intuicyjne „Style”.19 Zamiast generycznych nazw, użytkownik otrzymuje kolorowe, zorientowane na zadania szablony, takie jak „Nagraj i Zmiksuj”, „Zmasteruj i Wydaj”, „Próba i Występ” czy „Produkuj Bity”. Co istotne, szablony te nie tylko konfigurują sesję z odpowiednimi ścieżkami i wtyczkami, ale często zawierają również krótkie samouczki, prowadzące użytkownika przez pierwsze kroki, co jest szczególnie cenne dla początkujących lub osób przesiadających się z innych DAW.45 Możliwość tworzenia własnych szablonów użytkownika pozwala na dalsze przyspieszenie procesu rozpoczynania nowych projektów. Te zmiany w interfejsie i szablonach wyraźnie pokazują dążenie do ugruntowania pozycji Studio One jako narzędzia o wysokiej efektywności pracy.45

Usprawnienia przepływu pracy: Teksty, wideo i miks

Wersja 6 przyniosła kilka znaczących usprawnień w codziennej pracy:

  • Ścieżka Tekstu (Lyrics Track): Długo oczekiwana funkcja, szczególnie przez autorów piosenek i wokalistów. Studio One 6 wprowadza globalną ścieżkę tekstu, na której można wpisywać lub wklejać tekst utworu.11 Tekst można synchronizować z linią czasu, a dedykowane okno Lyrics Display wyświetla go w stylu karaoke, podświetlając aktualną linię.49 Co więcej, tekst można przypisywać do poszczególnych nut (nawet sylabami) w edytorze Piano Roll lub Score Editor, co jest unikalnym i bardzo użytecznym rozwiązaniem.49 Choć niektórzy recenzenci zwracali uwagę na pewną „niezgrabność” edycji w oknie Lyrics Display 49, ogólna integracja tej funkcji jest imponująca.
  • Ścieżka Wideo (Video Track): Wcześniejsze wersje Studio One oferowały jedynie prosty odtwarzacz wideo. Wersja 6 wprowadza pełnoprawną, globalną ścieżkę wideo.11 Umożliwia ona importowanie klipów wideo metodą „przeciągnij i upuść” oraz wykonywanie podstawowych operacji edycyjnych (cięcie, kopiowanie, wklejanie, przesuwanie zawartości klipu, blokowanie czasowe, edycja typu „ripple”, duplikowanie, zastępowanie).45 Dostępna jest również sub-ścieżka audio dla wideo, pozwalająca na niezależną edycję dźwięku z klipu.49 Choć nie jest to pełnoprawny edytor nieliniowy (NLE) i początkowo brakowało np. płynnych przejść między klipami 49, funkcja ta jest niezwykle cenna dla kompozytorów muzyki filmowej, twórców dźwięku do obrazu czy podcasterów tworzących treści wideo.47
  • Fader Flip: Nowa funkcja w mikserze, pozwalająca na tymczasowe przełączenie głównych suwaków kanałów, aby kontrolowały poziom wysyłek do efektów (FX Sends) lub miksów odsłuchowych (Cue Mixes).45 Umożliwia to bardziej precyzyjną regulację poziomów wysyłek dzięki większemu zakresowi ruchu suwaka i zapewnia lepszy wizualny przegląd poziomów wysyłek na całej konsoli.53 Choć jej użyteczność może być ograniczona w niektórych scenariuszach 49, stanowi ciekawe uzupełnienie możliwości miksera. Wprowadzono również rozszerzalne kontrolki wysyłek i panoramy oraz nowe tryby panoramy stereo (Dual, Binaural).51
  • Presety Ścieżek (Track Presets): Rozbudowując istniejącą możliwość zapisywania łańcuchów wtyczek, presety ścieżek pozwalają na zapisanie kompletnej konfiguracji kanału – w tym przypisanego instrumentu lub wejścia audio, wszystkich załadowanych wtyczek, routingu, poziomów wysyłek, a nawet przypisanych makr.35 Presety te można łatwo zapisywać (przeciągając ścieżkę do przeglądarki) i wczytywać, co znacząco przyspiesza pracę i ułatwia zachowanie spójności brzmienia w różnych projektach.

Dodanie ścieżek Tekstu i Wideo kontynuuje trend rozszerzania funkcjonalności Studio One poza tradycyjną produkcję muzyczną, czyniąc go bardziej wszechstronnym narzędziem dla szerszego grona twórców.49

Arsenał brzmieniowy i narzędzia miksu

Presonus studio one 6 wzbogaciło się również o nowe i zaktualizowane wtyczki:

  • Pro EQ3: Trzecia wersja popularnego korektora graficznego wprowadziła istotne nowości: możliwość dynamicznej korekcji (działającej podobnie do kompresora wielopasmowego, ale dla podbicia/cięcia) na każdym paśmie oraz funkcję solo dla poszczególnych pasm, co ułatwia precyzyjne wyszukiwanie problematycznych częstotliwości.49 Dodano również obsługę sidechain, umożliwiając sterowanie dynamiczną korekcją za pomocą sygnału z innej ścieżki.49
  • Vocoder: Całkowicie nowa wtyczka, oferująca klasyczne efekty wokodera z intuicyjną matrycą do eksperymentowania z routingiem i 20 filtrami pasmowymi.49 Może działać w oparciu o wewnętrzny generator nośnej lub sygnał sidechain z innej ścieżki.
  • De-Esser: Prosta, ale skuteczna wtyczka do redukcji sybilantów (głosek syczących) w nagraniach wokalnych.49

Późniejsze aktualizacje w ramach cyklu wersji 6 (np. 6.5, 6.6) przyniosły również wsparcie dla miksowania w formatach przestrzennych, w tym Dolby Atmos (do 9.1.6) i Apple Spatial Audio 11, a także integrację z platformą dystrybucji TuneCore.54

Stabilność i wydajność: Doświadczenia i opinie

Kwestia stabilności i wydajności w Studio One 6 budzi mieszane uczucia wśród użytkowników, co znajduje odzwierciedlenie również w moich doświadczeniach. Podczas gdy niektórzy chwalili wersję 6.0 za wyjątkową stabilność jak na wydanie „.0” 61, inni zgłaszali poważne problemy, zwłaszcza na początku cyklu wydawniczego (np. awarie przy ładowaniu pustych szablonów) lub po niektórych aktualizacjach.4 Pojawiały się również doniesienia o problemach z wydajnością eksportu na komputerach Mac z procesorami Apple Silicon 5 czy ogólnych problemach z wysokim użyciem CPU w pewnych scenariuszach.62

Moje własne doświadczenia potwierdzają tę zmienność. Były okresy, gdy Studio One 6 działało niezawodnie, ale zdarzały się też momenty frustracji spowodowane nieoczekiwanymi awariami czy spowolnieniami. Warto pamiętać, że stabilność DAW zależy od wielu czynników: konfiguracji sprzętowej, systemu operacyjnego, używanych wtyczek firm trzecich (które często są źródłem problemów 63) oraz specyfiki samego projektu. PreSonus udostępnia wskazówki dotyczące optymalizacji systemu i zarządzania użyciem CPU 62, jednak nie da się ukryć, że stabilność pozostaje kluczowym i nie zawsze w pełni przewidywalnym aspektem pracy ze Studio One, wymagającym od użytkownika pewnej uwagi i gotowości do rozwiązywania problemów.

5. Studio One kontra reszta świata

Wybór DAW to często decyzja na lata, dlatego kluczowe jest zrozumienie, jak Presonus Studio One wypada na tle głównych konkurentów. Każdy z nich ma swoje mocne i słabe strony, a ostateczny wybór zależy od indywidualnych potrzeb, preferencji przepływu pracy i ekosystemu, w którym pracuje twórca.

Studio One vs. Pro Tools:

Studio One jest często postrzegane jako nowocześniejsza, szybsza i bardziej intuicyjna alternatywa dla Pro Tools, który przez lata był (i dla wielu wciąż jest) branżowym standardem, zwłaszcza w dużych studiach nagraniowych i postprodukcji.35 Głównymi atutami Studio One w tym porównaniu są: przepływ pracy oparty na „przeciągnij i upuść” (np. dla wtyczek, wysyłek), zintegrowana strona Projektu do masteringu, potencjalnie lepszy stosunek jakości do ceny oraz nowoczesne funkcje, których brakowało w Pro Tools przez długi czas.58 Z drugiej strony, Pro Tools nadal przoduje w niektórych aspektach edycji audio, integracji ze sprzętem (zwłaszcza Avid) i jest standardem wymiany sesji w profesjonalnym świecie.58 Niektórzy użytkownicy zgłaszają również subiektywne różnice w brzmieniu silnika audio na korzyść Pro Tools, choć jest to kwestia bardzo dyskusyjna.67

Studio One vs. Logic Pro:

Porównanie z Logic Pro jest naturalne dla użytkowników macOS. Główną przewagą Studio One jest jego wieloplatformowość (Windows, macOS, a od niedawna beta Linuxa 11), podczas gdy Logic jest dostępny wyłącznie na komputery Apple.68 Logic często jest chwalony za bogatszy zestaw dołączonych instrumentów wirtualnych i efektów oraz ogólnie lepszy stosunek jakości do ceny (jednorazowy zakup za relatywnie niską cenę).69 Studio One kontruje to swoim cenionym przepływem pracy, stroną Projektu, potencjalnie lepszą stabilnością (choć to zależy od wersji i systemu 70) oraz wsparciem dla wtyczek VST3 na macOS, których Logic nie obsługuje (korzysta tylko z formatu Audio Units).70 Oba programy oferują integrację z ARA, choć implementacja może się różnić.70

Studio One vs. Cubase:

Ze względu na wspólne korzenie (twórcy Studio One pracowali wcześniej nad Cubase 15), oba DAW dzielą pewne podobieństwa w filozofii i wyglądzie.14 Studio One jest często postrzegane jako bardziej usprawniona, intuicyjna i „czystsza” wersja koncepcji Cubase, pozbawiona „naleciałości” wynikających z wieloletniego rozwoju.15 Cubase jednak nadal jest uważany za potężniejsze narzędzie pod względem głębi funkcji, szczególnie w zakresie edycji MIDI (np. Logical Editor, Expression Maps – choć Sound Variations w S1 są chwalone jako nowocześniejsze 63) oraz możliwości routingu i zarządzania dużymi projektami.14 Stabilność i wydajność pod dużym obciążeniem to kolejny obszar, gdzie Cubase bywa wskazywany jako przewyższający Studio One.63 Przeglądarka Mediabay w Cubase jest również znacznie bardziej rozbudowana niż standardowa przeglądarka w Studio One.75

Studio One vs. Ableton Live:

To porównanie dwóch odmiennych filozofii. Studio One koncentruje się na bardziej tradycyjnym, liniowym przepływie pracy (nagrywanie, miksowanie, mastering), podczas gdy siłą Ableton Live jest nieliniowy widok Sesji (Session View), idealny do tworzenia muzyki elektronicznej, improwizacji i występów na żywo.78 Użytkownicy często wybierają Studio One do zadań związanych z nagrywaniem i miksem, a Live do kreacji i performance’u.79 Studio One może być postrzegane jako bardziej stabilne i mniej obciążające CPU niż Live, zwłaszcza przy dużych projektach 81, choć opinie są podzielone.79 Studio One (od wersji 7) wprowadziło Launcher, będący odpowiedzią na Session View, ale Live nadal jest liderem w tej dziedzinie.59

Studio One vs. Reaper:

Reaper jest ceniony za niezwykłą elastyczność, możliwość głębokiej personalizacji, niską cenę i niewielkie zapotrzebowanie na zasoby systemowe.83 Studio One oferuje bardziej dopracowane i gotowe do użycia środowisko „prosto z pudełka”, z lepiej zintegrowanymi funkcjami i często bardziej intuicyjnym interfejsem dla osób niechcących spędzać czasu na konfiguracji.85 Wybór między nimi często sprowadza się do preferencji: gotowe, zintegrowane środowisko (Studio One) kontra niemal nieograniczona możliwość dostosowania (Reaper).

Unikalne atuty Studio One:

Podsumowując, do kluczowych atutów Studio One, które wyróżniają go na tle konkurencji, należą: zintegrowana strona Projektu (mastering), strona Pokazu (live performance, od v5), innowacyjne narzędzia przepływu pracy jak Ścieżka Aranżera i Notatniki, Ścieżka Akordów działająca z audio i MIDI, wszechobecny i efektywny system „przeciągnij i upuść” oraz historycznie pionierska integracja ARA.

Grupa docelowa:

Biorąc pod uwagę te cechy, studio one wydaje się być idealnym wyborem dla użytkowników ceniących szybkość i płynność pracy, potrzebujących zintegrowanego środowiska obejmującego wiele etapów produkcji (od komponowania po mastering, a nawet live), a także dla osób przesiadających się z innych DAW w poszukiwaniu nowocześniejszego podejścia.19 Może być atrakcyjny dla producentów różnych gatunków, inżynierów miksu, autorów piosenek, a także podcasterów 56 i kompozytorów pracujących z obrazem.47 Konkurenci mają swoje nisze: Pro Tools dominuje w profesjonalnych studiach i postprodukcji 65, Logic jest naturalnym wyborem dla wielu użytkowników Mac 87, Live króluje w muzyce elektronicznej i performance’ach 87, FL Studio jest ulubieńcem beatmakerów 87, a Cubase przyciąga zaawansowanych użytkowników MIDI.87 Studio One stara się zająć miejsce wszechstronnego narzędzia, łączącego najlepsze cechy wielu światów 86, co jest zarówno jego siłą, jak i potencjalną słabością, gdyż rzadko dominuje absolutnie w jednej, wąskiej specjalizacji. Ostatecznie, wybór DAW jest bardzo osobisty i często sprowadza się do tego, który program najlepiej „klika” z indywidualnym sposobem myślenia i pracy twórcy.65

6. Okiem weterana: Plusy, minusy i wrażenia po latach

Patrząc wstecz na lata spędzone z Presonus Studio One, od jego wczesnych wersji aż po Studio One 6 i zapowiedzi siódemki, mogę z całą pewnością stwierdzić, że była to podróż pełna zarówno satysfakcji, jak i momentów zwątpienia. To oprogramowanie, które potrafi zachwycić innowacyjnością i zirytować niedopracowaniem, często w ramach tej samej wersji.

Niezmienne atuty: Dlaczego zostałem?

Tym, co niezmiennie trzymało mnie przy Studio One, jest jego fundamentalna filozofia przepływu pracy. System „przeciągnij i upuść” zastosowany do niemal każdej operacji – od dodawania wtyczek i instrumentów, przez tworzenie wysyłek, po kopiowanie całych łańcuchów efektów – jest po prostu genialny w swojej prostocie i szybkości.19 To podejście, konsekwentnie rozwijane od pierwszej wersji, sprawia, że praca w Studio One często wydaje się bardziej płynna i mniej obciążająca kognitywnie niż w niektórych bardziej „tradycyjnych” DAW.

Kolejnym filarem jest integracja. Strona Projektu do masteringu to wciąż jedno z najlepszych rozwiązań tego typu na rynku, eliminujące potrzebę eksportowania miksów do osobnego oprogramowania.20 Dodanie Strony Pokazu w wersji 5 było odważnym krokiem w kierunku wsparcia występów na żywo, a funkcje takie jak Ścieżka Aranżera i Notatniki (v3) czy Ścieżka Akordów (v4) realnie usprawniły proces komponowania i eksperymentowania.27 Pionierska implementacja ARA w wersji 2 na zawsze zmieniła sposób pracy z korekcją wokalu.22 Te innowacje pokazują, że PreSonus potrafił słuchać potrzeb użytkowników i dostarczać unikalne rozwiązania. Generalnie czysty i przejrzysty interfejs (zwłaszcza po usprawnieniach w v6) również przyczynia się do pozytywnego odbioru.2

Cienie i frustracje: Co mnie irytowało?

Niestety, Studio One nie jest pozbawione wad. Największą i najbardziej uporczywą bolączką przez lata była dla mnie (i dla wielu innych użytkowników) kwestia stabilności. Choć zdarzały się wersje i aktualizacje wyjątkowo solidne 61, równie często pojawiały się problemy: nieoczekiwane awarie, skoki użycia CPU, problemy z wydajnością, zwłaszcza przy większych projektach lub z określonymi wtyczkami firm trzecich.3 Ta nieprzewidywalność bywała frustrująca i podważała zaufanie do narzędzia, które powinno być przede wszystkim niezawodne.

Kolejnym słabym punktem, zwłaszcza w porównaniu do konkurencji takiej jak Logic Pro, jest biblioteka dołączonych instrumentów wirtualnych i efektów.13 Choć wtyczki efektowe są generalnie solidne (zwłaszcza Pro EQ czy Fat Channel), to instrumenty (Mai Tai, Presence XT, Impact XT) często wydają się mniej inspirujące i wszechstronne niż te oferowane przez rywali. Dla użytkowników polegających głównie na wbudowanych zasobach może to być istotny minus.

Zdarzały się również irytujące błędy czy niedopracowania w przepływie pracy, które potrafiły spowolnić pracę lub wymagały stosowania obejść (workarounds).85 Choć PreSonus często reagował na zgłoszenia użytkowników 45, niektóre fundamentalne problemy (np. dotyczące wydajności wielordzeniowej) wydawały się powracać lub nie być w pełni rozwiązane.54

Ewolucja i przyszłość: Dokąd zmierza Studio One?

Patrząc na ewolucję Studio One, widać wyraźnie, jak kolejne duże aktualizacje (v3, v4, v5, v6) systematycznie rozbudowywały jego możliwości, często w odpowiedzi na trendy rynkowe lub prośby użytkowników. Jednak ostatnie lata, zwłaszcza po przejęciu PreSonus przez Fender Musical Instruments Corporation (FMIC) w 2021 roku 9, przyniosły pewne zmiany w strategii, które budzą mieszane uczucia.

Nacisk na model subskrypcyjny (PreSonus Sphere, a ostatnio Studio One+ Hybrid) i wprowadzanie funkcji dostępnych wyłącznie dla subskrybentów (lub wycofywanie wcześniej dostępnych dodatków ze sprzedaży 54) spotkało się z silną krytyką ze strony części długoletnich użytkowników, ceniących sobie model licencji wieczystych.44 Choć model hybrydowy oferuje licencję wieczystą po roku subskrypcji 54, obawy o przyszłe „zamykanie” kolejnych funkcji za paywallem subskrypcyjnym pozostają. To potencjalne zerwanie zaufania może dla niektórych przeważyć nad technicznymi zaletami oprogramowania.

Mimo tych obaw, Studio One wciąż się rozwija. Zapowiedziana wersja 7 (której premiera planowana jest na październik 2024 95) ma przynieść m.in. funkcje oparte na sztucznej inteligencji (separacja stemów, zaawansowane wykrywanie tempa), zintegrowany Launcher (w stylu Ableton Live), wsparcie dla formatu CLAP i nowe instrumenty.11 Pokazuje to, że rozwój techniczny nie ustaje.

Moje ogólne odczucia po latach są więc złożone. Studio One to potężne i w wielu aspektach genialnie zaprojektowane narzędzie, które znacząco przyspieszyło moją pracę. Jego podstawowy przepływ pracy i integracja funkcji są trudne do pobicia. Jednak problemy ze stabilnością i kontrowersyjne decyzje biznesowe dotyczące modelu licencjonowania sprawiają, że moja lojalność nie jest bezwarunkowa. Przyszłość pod skrzydłami Fendera jest pewną niewiadomą, ale potencjał tego DAW jest nadal ogromny.

7. Konkluzja: Werdykt dla PreSonus Studio One

Podsumowując tę długą podróż przez historię i teraźniejszość Presonus Studio One, stajemy przed pytaniem: czy jest to DAW godny polecenia w 2024 roku i dla kogo? Odpowiedź, jak to często bywa w świecie technologii muzycznych, nie jest jednoznaczna.

Studio One bez wątpienia przeszło imponującą drogę od ambitnego debiutanta do dojrzałego i wszechstronnego środowiska produkcyjnego. Jego największymi atutami pozostają:

  • Przepływ pracy: Szybki, intuicyjny, oparty na „przeciągnij i upuść”, ceniony przez wielu użytkowników za efektywność.19
  • Integracja: Unikalne funkcje takie jak strona Projektu (mastering) i strona Pokazu (live) integrują wiele etapów pracy w jednym programie.20
  • Innowacyjność: Wprowadzenie przełomowych technologii (ARA) i użytecznych narzędzi kreatywnych (Arranger Track, Scratch Pads, Chord Track).11
  • Wszechstronność: Możliwość pracy nad różnorodnymi projektami – od nagrań, przez produkcję bitów, miks, mastering, po występy na żywo i pracę z wideo/tekstem (zwłaszcza w Studio One 6).45

Jednak potencjalni użytkownicy muszą być świadomi również jego słabości:

  • Stabilność: Kwestia, która powraca w dyskusjach; stabilność może być zmienna w zależności od wersji, aktualizacji i konfiguracji systemu.4
  • Zawartość stockowa: Dołączone instrumenty i biblioteki brzmień mogą ustępować tym oferowanym przez niektórych konkurentów.13
  • Model biznesowy: Rosnący nacisk na subskrypcję i potencjalne ograniczenia dla posiadaczy licencji wieczystych budzą kontrowersje i niepewność co do przyszłości.44

Dla kogo jest Studio One?

  • Początkujący: Dzięki intuicyjnemu interfejsowi, inteligentnym szablonom i dostępności wersji Artist, Studio One może być dobrym punktem startowym.35
  • Autorzy piosenek / Producenci: Narzędzia takie jak Chord Track, Arranger Track, Scratch Pads i ogólnie szybki workflow czynią go bardzo atrakcyjnym wyborem.27
  • Inżynierowie Miksu / Masteringu: Strona Projektu to ogromny atut. Usprawnienia miksera w v6 również są na plus. Jednak w niektórych profesjonalnych środowiskach Pro Tools nadal może być preferowany.20
  • Wykonawcy na żywo: Strona Pokazu (od v5) czyni Studio One realną opcją do zarządzania występami.37
  • Osoby szukające maksymalnej stabilności: Zalecana ostrożność i dokładne przetestowanie na własnym systemie przed podjęciem decyzji.4
  • Przeciwnicy subskrypcji: Muszą uważnie śledzić rozwój sytuacji i ofertę licencji wieczystych w kontekście potencjalnych ograniczeń.44

Werdykt końcowy:

PreSonus Studio One, zwłaszcza w wersji Studio One 6, pozostaje potężnym i innowacyjnym DAW, który zasługuje na miejsce w czołówce rynku. Jego unikalne podejście do przepływu pracy i integracji funkcji czyni go wyjątkowo efektywnym narzędziem dla wielu twórców. Zajmuje ciekawą pozycję na rynku, oferując nowoczesne rozwiązania dla użytkowników szukających alternatywy dla bardziej zasiedziałych graczy, będąc jednocześnie bardziej „tradycyjnym” niż np. Ableton Live.86

Jednak przyszłość pod zarządem Fendera i ewolucja modelu biznesowego wprowadzają element niepewności.3 Czy Studio One utrzyma swój innowacyjny charakter i skupienie na potrzebach profesjonalnych użytkowników, czy też podąży w kierunku uproszczeń i szerszego rynku, jak sugerowały niektóre wypowiedzi?3 Czy model subskrypcyjny stanie się dominujący, ograniczając wartość licencji wieczystych? Odpowiedzi na te pytania będą kluczowe dla długoterminowej atrakcyjności platformy.

Mimo tych znaków zapytania, z perspektywy wieloletniego użytkownika, Studio One wciąż oferuje ogromną wartość i pozostaje jednym z najciekawszych i najbardziej wydajnych DAW dostępnych obecnie na rynku. Jego historia pokazuje zdolność do adaptacji i innowacji, co daje nadzieję na dalszy pomyślny rozwój.

Bibliografia:

  1. PreSonus Studio One 5 Professional Review – Synth and Software, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://synthandsoftware.com/2020/08/presonus-studio-one-5-professional-review/
  2. Why is Studio One unpopular? : r/musicproduction – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/musicproduction/comments/ksfnfz/why_is_studio_one_unpopular/
  3. Lifespan of Studio One versions? : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/xblybp/lifespan_of_studio_one_versions/
  4. www.reddit.com, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/17vhezt/studio_one_5_vs_6_performances_different/#:~:text=At%20the%20beginning%20of%206,of%20the%20first%206%20version.
  5. Studio one 5 vs 6 performances different? : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/17vhezt/studio_one_5_vs_6_performances_different/
  6. The evolution of Studio One (2009 – 2020) – Blog – Splice, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://splice.com/blog/evolution-studio-one/
  7. en.wikipedia.org, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://en.wikipedia.org/wiki/Studio_One_(software)#:~:text=The%20first%20version%20of%20Studio,released%20on%2027%20September%202009.
  8. History and people behind Studio One – Cakewalk Forums, otwierano: kwietnia 19, 2025, http://forum.cakewalk.com/History-and-people-behind-Studio-One-m3376573.aspx
  9. PreSonus – Wikipedia, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://en.wikipedia.org/wiki/PreSonus
  10. PreSonus Studio One – Gearspace, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://gearspace.com/board/presonus-studio-one/378353-presonus-studio-one.html
  11. Studio One (software) – Wikipedia, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://en.wikipedia.org/wiki/Studio_One_(software)
  12. PreSonus Studio One „”Cubase-on-a-single-screen???”” – Page 3 – KVR Audio, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.kvraudio.com/forum/viewtopic.php?t=328392&start=30
  13. PreSonus Studio One Pros and Cons! : r/edmproduction – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/edmproduction/comments/23vv5j/presonus_studio_one_pros_and_cons/
  14. Anyone who switched from Studio One to Cubase? – Vi-Control, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://vi-control.net/community/threads/anyone-who-switched-from-studio-one-to-cubase.155420/
  15. Studio one vs Cubase? – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/cubase/comments/x5q808/studio_one_vs_cubase/
  16. Anyone here go from Reaper to Studio One? : r/audioengineering – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/audioengineering/comments/16lraxj/anyone_here_go_from_reaper_to_studio_one/
  17. Company – PreSonus Software, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.presonussoftware.com/en_US/company
  18. Studio One | Encyclopedia MDPI, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://encyclopedia.pub/entry/30652
  19. Studio One Pricing, Features, and Reviews (Apr 2025) – SoftwareSuggest, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.softwaresuggest.com/studio-one
  20. Studio One Pro 7 | DAW Music Production Software – PreSonus, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.presonus.com/pages/studio-one-pro
  21. Studio One Video Tutorials Chapter 1: Basic Concepts – PreSonus, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://intl.presonus.com/blogs/technical/studio-one-video-tutorials-chapter-1-basic-concepts
  22. Studio One Video Tutorials Chapter 3: Advanced Production Features – PreSonus, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.presonus.com/blogs/technical/studio-one-video-tutorials-chapter-3-advanced-production-features
  23. Melodyne 4.1: ARA in Studio One (english) – YouTube, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=ix1FKDtfiUs
  24. Tempo Mapping With Melodyne In Studio One, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.soundonsound.com/techniques/tempo-mapping-melodyne-studio-one
  25. Working with ARA – Melodyne 5, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://helpcenter.celemony.com/M5/doc/melodyneEditor5/en/M5tour_WorkingWithARA?env=dawsWithAra
  26. Studio One 7.0 Melodyne 5 essential – Quick Start, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://helpcenter.celemony.com/M5/doc/melodyneEssential5/en/M5tour_QuickStart_essential?env=studioOne
  27. Studio One: Using The Scratch Pad, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.soundonsound.com/techniques/studio-one-using-scratch-pad
  28. Experimenting With Musical Ideas Using PreSonus Studio One’s Arranger And Scratch Pad, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://macprovideo.com/article/audio-software/experimenting-with-musical-ideas-using-presonus-studio-ones-arranger-and-scratch-pad
  29. Studio One | The Arranger Track – YouTube, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=fFGZk21Z_JE&pp=0gcJCdgAo7VqN5tD
  30. How to Use The Arranger Track in Studio One | PreSonus – YouTube, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=RKkeRmRxyjM&pp=0gcJCdgAo7VqN5tD
  31. Studio One Video Tutorials Chapter 2: Production Tools – PreSonus, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.presonus.com/blogs/technical/studio-one-video-tutorials-chapter-2-production-tools
  32. PreSonus releases Studio One 4 with sampling, patterns, chords and drum editing, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.gearnews.com/presonus-release-studio-one-4-ease-use-core/
  33. How to use PreSonus Studio One 4’s Chord Track – MusicRadar, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.musicradar.com/how-to/how-to-use-presonus-studio-one-4s-chord-track
  34. Tip – How To Render Chord Track Changes Into Instrument Parts (MIDI Events) In Studio One 4 – Marcus Huyskens Music, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://marcus-huyskens-music.com/mh-music-blog/tip-how-to-render-chord-track-changes-into-instrument-parts-midi-events-in-studio-one-4
  35. PreSonus Studio One Review – PCMag, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.pcmag.com/reviews/presonus-studio-one
  36. Studio One 4 Version History and Release Notes – Knowledge Base | PreSonus, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://support.presonus.com/hc/en-us/articles/360007401012-Studio-One-4-Version-History-and-Release-Notes
  37. Studio One Video Tutorials Chapter 5: The Show Page – PreSonus, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.presonus.com/blogs/technical/studio-one-video-tutorials-chapter-5-the-show-page
  38. PreSonus Studio One 5 Delivers Extensive Live Performance and Scoring, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://macprovideo.com/article/audio-software/presonus-studio-one-5-delivers-extensive-live-performance-and-scoring-features-and-much-more
  39. The Entire History of Studio One – YouTube, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=5HY7OVRoDyg
  40. Scoring With Studio One 5.1, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.soundonsound.com/node/4922660
  41. Studio One 5.2 – Scoring Overview – YouTube, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=gpnb4TRkDPc
  42. New features in Studio One 5 Arrangement and Editing – PCAudioLabs, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://pcaudiolabs.com/new-features-in-studio-one-5-arrangement-and-editing/
  43. Studio One Pro FAQ – PreSonus, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.presonus.com/pages/studio-one-pro-faq
  44. Studio One 6.6 Released! What do you guys think? : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/1bu4eqe/studio_one_66_released_what_do_you_guys_think/
  45. PreSonus: Studio One 6 Professional DAW – Tape Op, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://tapeop.com/reviews/gear/154/studio-one-6-professional-daw/
  46. www.soundonsound.com, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.soundonsound.com/reviews/presonus-studio-one-6#:~:text=The%20main%20update%20that%20affects,come%20to%20expect%20from%20PreSonus.
  47. My Favorite Features of Studio One 6: Smarter, More Customizable, and Cool New Features, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://getoffsetpodcast.com/my-favorite-features-of-studio-one-6-smarter-more-customizable-and-cool-new-features/
  48. Presonus Studio One 6 : The Good / The Bad / The Ugly – YouTube, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=xL9CcwacQaE
  49. PreSonus Studio One 6, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.soundonsound.com/reviews/presonus-studio-one-6
  50. www.fmicassets.com, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.fmicassets.com/sites/presonus.com/img/studio-one-6/whats-new/Studio%20One%206%20-%20Version%206.6%20Release%20Notes.pdf
  51. Mix Real-World Review: PreSonus Studio One 6 Professional – Mixonline, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.mixonline.com/technology/reviews/daw-recorders/presonus-studio-one-6-professional-mix-real-world-review
  52. PreSonus Studio One 6 review – MusicRadar, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.musicradar.com/reviews/presonus-studio-one-6
  53. Review: Presonus Studio One V6 — AudioTechnology, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.audiotechnology.com/reviews/presonus-studio-one-v6
  54. PreSonus announces Studio One 6.6 Update – Gearspace, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://gearspace.com/board/new-product-alert-2-older-threads/1426391-presonus-announces-studio-one-6-6-update.html
  55. PreSonus Studio One 6 Professional Reviews – Sweetwater, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.sweetwater.com/store/detail/S1v6P–presonus-studio-one-6-professional/reviews
  56. PreSonus Studio One 6 Review for Podcasting: Features, Costs, & Compatibility, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.thepodcasthost.com/recording-skills/presonus-studio-one-6-review/
  57. Well, Studio One 6 Dropped Today. Thoughts? : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/xrdvf8/well_studio_one_6_dropped_today_thoughts/
  58. Comparing Studio One vs Pro Tools. A glance at which DAW to choose – jackiem joyner, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://jackiemjoyner.com/studiotrix/studio-one-vs-pro-tools/
  59. Studio One Pro Features – PreSonus, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.presonus.com/pages/studio-one-pro-features
  60. Pro Tools vs Studio One – Mix & Master My Song, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://mixandmastermysong.com/pro-tools-vs-studio-one/
  61. PreSonus updates Studio One to version 6 – Page 8 – Gearspace, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://gearspace.com/board/new-product-alert-2-older-threads/1389745-presonus-updates-studio-one-version-6-a-8.html
  62. Studio One 6: Managing CPU usage and overcoming high CPU problems on your system, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://support.presonus.com/hc/en-us/articles/9158068772749-Studio-One-6-Managing-CPU-usage-and-overcoming-high-CPU-problems-on-your-system
  63. How is Studio One’s performance vs Cubase? | VI-CONTROL, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://vi-control.net/community/threads/how-is-studio-ones-performance-vs-cubase.137034/
  64. Studio One Vs Pro Tools: What’s The Difference? – Producer Spot, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.producerspot.com/studio-one-vs-pro-tools-whats-the-difference/
  65. Why don’t more pros use Studio One? : r/musicproduction – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/musicproduction/comments/1eibah6/why_dont_more_pros_use_studio_one/
  66. A Complementing DAW for Studio One Pro ? Which one do you recommend / use ?, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://vi-control.net/community/threads/a-complementing-daw-for-studio-one-pro-which-one-do-you-recommend-use.142726/
  67. Riddle me this: Studio One vs Pro Tools (bring on the flak) – Gearspace, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://gearspace.com/board/music-computers/1428228-riddle-me-studio-one-vs-pro-tools-bring-flak.html
  68. 5 Best DAWs: The Complete Guide to Choosing Your DAW 2025 – Equipboard, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://equipboard.com/posts/best-daw
  69. Compare Logic Pro X vs Studio One in April 2025 – SoftwareSuggest, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.softwaresuggest.com/compare/logic-pro-x-vs-studio-one
  70. What are the downsides and upsides of switching from Logic Pro X to Studio One 6? : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/zow15p/what_are_the_downsides_and_upsides_of_switching/
  71. Are the stock synths/sounds of Logic Pro better than Studio One Pro? : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/1bnguuy/are_the_stock_synthssounds_of_logic_pro_better/
  72. Should I try Logic pro as an alternative to Studio one 5? – Hosts & Applications (Sequencers, DAWs, Audio Editors, etc.) Forum, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.kvraudio.com/forum/viewtopic.php?t=573079
  73. 5 Reasons Why I Switched from Logic to Studio One (and why I’m not going back) – YouTube, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=mtLejKPbxgw
  74. Cubase Pro 13 vs Studio One Pro 6.5 – Gearspace, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://gearspace.com/board/presonus-studio-one/1417246-cubase-pro-13-vs-studio-one-pro-6-5-a.html
  75. Help me compare S1 6 and Cubase Pro 13 – Vi-Control, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://vi-control.net/community/threads/help-me-compare-s1-6-and-cubase-pro-13.148580/
  76. Studio One 6 vs Cubase 12? : r/musicproduction – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/musicproduction/comments/yar2vo/studio_one_6_vs_cubase_12/
  77. Cubase 12 Pro realtime audio processing is inferior to Studio One 6 Pro?, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://forums.steinberg.net/t/cubase-12-pro-realtime-audio-processing-is-inferior-to-studio-one-6-pro/825420
  78. Compare Ableton Live vs. Studio One – G2, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.g2.com/compare/ableton-live-vs-studio-one
  79. Ableton vs Studio One? : r/musicproduction – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/musicproduction/comments/1cwsllf/ableton_vs_studio_one/
  80. Studio One 7 vs Ableton Live 12 for Live streaming – Vi-Control, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://vi-control.net/community/threads/studio-one-7-vs-ableton-live-12-for-live-streaming.156607/
  81. After 10 years with ableton I just tried Studio One, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://forum.ableton.com/viewtopic.php?t=198020
  82. Studio One Pro 7 – Version History and Release Notes – fmicassets.com, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.fmicassets.com/sites/presonus.com/img/misc/Studio-One-7-1-0_Release-Notes.pdf
  83. Studio One 6… Where’s the love? : r/audioengineering – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/audioengineering/comments/10gxznt/studio_one_6_wheres_the_love/
  84. DAW with best workflow? : r/WeAreTheMusicMakers – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/WeAreTheMusicMakers/comments/u8p837/daw_with_best_workflow/
  85. The real reason Studio One is not more popular: UX pain points : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/1bgsg1f/the_real_reason_studio_one_is_not_more_popular_ux/
  86. What’s good about studio one compared to other daws : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/1jaik57/whats_good_about_studio_one_compared_to_other_daws/
  87. How to Choose the Right DAW: A Comparison of the Top 5 DAWs in 2025, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.levelsmusicproduction.com/blog/how-to-choose-the-right-daw-a-comparison-of-the-top-5-daws-in-2025
  88. The 10 Best DAWs (Digital Audio Workstations) for 2025 – LANDR Blog, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://blog.landr.com/best-daw/
  89. Studio One Top 10 Features You Need To Know – YouTube, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=OtDBAFGvWVQ
  90. Studio One or Cubase 6.5? – Gearspace, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://gearspace.com/board/presonus-studio-one/741343-studio-one-cubase-6-5-a.html
  91. r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/rising/?after=dDNfMWo2bjd2ZA%3D%3D&sort=best&t=HOUR
  92. Discussion, links, tips, tutorials, and Exchange for Presonus’ Studio One DAW – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/new/
  93. New Studio One user, disappointed with upgrade options : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/1fznzmm/new_studio_one_user_disappointed_with_upgrade/
  94. Studio One 6.6 released – with rather offensive pressure towards subscription – Vi-Control, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://vi-control.net/community/threads/studio-one-6-6-released-with-rather-offensive-pressure-towards-subscription.150602/
  95. Studio One 7 announced : r/audioengineering – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/audioengineering/comments/1fjwzai/studio_one_7_announced/
  96. Studio One 6 Artist vs Studio One + (just starting out) : r/StudioOne – Reddit, otwierano: kwietnia 19, 2025, https://www.reddit.com/r/StudioOne/comments/18tvteg/studio_one_6_artist_vs_studio_one_just_starting/